പ്രസവാനന്തരം പുതിയതായി അമ്മയാകുന്ന ഭൂരിഭാഗം സ്ത്രീകളെയും അലട്ടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്കകളിലൊന്ന് തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞിന് ആവശ്യമായ മുലപ്പാൽ (Breast milk) ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്. ഇതിനിടയിൽ, മുതിർന്നവരിൽ നിന്നോ സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നോ കേൾക്കുന്ന ചില തെറ്റിദ്ധാരണകൾ ഈ ആശങ്ക ഇരട്ടിയാക്കാറുണ്ട്. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് “സ്തനങ്ങൾക്ക് വലിപ്പം കുറവാണെങ്കിൽ മുലപ്പാൽ കുറവായിരിക്കും” എന്നത്. ചെറിയ സ്തനങ്ങളുള്ള അമ്മമാർക്ക് കുഞ്ഞിന് കൊടുക്കാൻ ആവശ്യത്തിന് പാൽ ഉണ്ടാവില്ലെന്ന ധാരണ പൂർണ്ണമായും തെറ്റായ ഒന്നാണ്. സ്തനങ്ങളുടെ വലിപ്പവും മുലപ്പാലിന്റെ ഉത്പാദനവും തമ്മിൽ ശാസ്ത്രീയമായി യാതൊരുവിധ ബന്ധവുമില്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം.
സ്തനങ്ങളുടെ വലിപ്പം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന കൊഴുപ്പിന്റെ (Fat tissue) അളവാണ്. ഓരോ സ്ത്രീയുടെയും ശരീരപ്രകൃതി അനുസരിച്ച് സ്തനങ്ങളിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ അളവ് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. എന്നാൽ മുലപ്പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് കൊഴുപ്പ് കോശങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ‘അൽവിയോളി’ (Alveoli) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ഗ്രന്ഥികളാണ് (Glandular tissue). സ്തനങ്ങളുടെ വലിപ്പം ചെറുതാണെങ്കിലും വലുതാണെങ്കിലും ഈ ഗ്രന്ഥികളുടെ എണ്ണവും ശേഷിയും എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും മിക്കവാറും തുല്യമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ചെറിയ സ്തനങ്ങളുള്ള ഒരു അമ്മയ്ക്കും വലിയ സ്തനങ്ങളുള്ള ഒരു അമ്മയുടെ അത്ര തന്നെ മുലപ്പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ പൂർണ്ണമായ ശേഷിയുണ്ട്. സ്തനത്തിന്റെ വലിപ്പം കുറവാണെന്നത് പാൽ കുറയാൻ ഒരു കാരണമേയല്ല.
മുലപ്പാൽ ഉത്പാദനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും രണ്ട് ഹോർമോണുകളാണ്—പ്രോലാക്റ്റിൻ (Prolactin), ഓക്സിടോസിൻ (Oxytocin). കുഞ്ഞ് മുലക്കണ്ണിൽ വായ് വെച്ച് പാൽ കുടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ (Suckling), അത് അമ്മയുടെ തലച്ചോറിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുകയും ഈ ഹോർമോണുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. കുഞ്ഞ് എത്രത്തോളം കൂടുതൽ പാൽ കുടിക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം കൂടുതൽ പാൽ ശരീരത്തിൽ പുതുതായി ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടും. ഇതിനെയാണ് ‘ഡിമാൻഡ് ആൻഡ് സപ്ലൈ’ (Demand and Supply) തത്വം എന്ന് പറയുന്നത്. പ്രസവിച്ച് ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ കുഞ്ഞിന് തുടർച്ചയായി മുലപ്പാൽ നൽകുന്നത് വഴി പാൽ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. അല്ലാതെ സ്തനങ്ങളുടെ ബാഹ്യമായ വലിപ്പത്തിന് ഇതിൽ ഒരു പങ്കുമില്ല.
ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ചെറിയ സ്തനങ്ങളുള്ള അമ്മമാർക്ക് പാൽ ശേഖരിച്ചു വെക്കാനുള്ള ശേഷി (Storage capacity) കുറവായിരിക്കാം. ഇതിനർത്ഥം പാൽ കുറവാണ് എന്നല്ല. ഇത്തരം അമ്മമാർ കുഞ്ഞിന് കുറഞ്ഞ ഇടവേളകളിൽ അടിക്കടി പാൽ നൽകേണ്ടി വരും (Frequent feeding). അതേസമയം വലിയ സ്തനങ്ങളുള്ള അമ്മമാർക്ക് കൂടുതൽ പാൽ ഒരേസമയം ശേഖരിച്ചു വെക്കാൻ കഴിയുമെന്നതിനാൽ അവർക്ക് കുറച്ചുകൂടി നീണ്ട ഇടവേളകളിൽ പാൽ നൽകിയാൽ മതിയാകും. രണ്ട് സാഹചര്യത്തിലും 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പാലിന്റെ ആകെ അളവ് തുല്യമായിരിക്കും. കുഞ്ഞിന് പാൽ തികയുന്നുണ്ടോ എന്നറിയാൻ കുഞ്ഞിന്റെ ആക്ടീവ്നസ്സ്, ദിവസേനയുള്ള മൂത്രവിസർജ്ജനം (ആറിലധികം തവണ), കൃത്യമായ ശരീരഭാരം എന്നിവയാണ് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്.
മുലപ്പാൽ കുറയുന്നതിന് യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ അമ്മമാർ അനുഭവിക്കുന്ന കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദം (Stress), ഉറക്കക്കുറവ്, പോഷകാഹാരക്കുറവ്, നിർജ്ജലീകരണം എന്നിവയാണ്. പ്രസവാനന്തരം അമ്മമാർ ഭയവും ആശങ്കകളും മാറ്റിവെച്ച് മാനസികമായി ശാന്തമായിരിക്കേണ്ടത് ഓക്സിടോസിൻ ഹോർമോണിന്റെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർ ദിവസവും ധാരാളം വെള്ളം കുടിക്കാനും, പ്രോട്ടീനും വിറ്റാമിനുകളും അടങ്ങിയ സമീകൃതാഹാരം കഴിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കണം. നാട്ടിൽ പ്രചരിക്കുന്ന ഇത്തരം തെറ്റായ മിത്തുകൾ വിശ്വസിച്ച് ആത്മവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ, പോസിറ്റീവ് ചിന്തകളോടെ മുലയൂട്ടൽ ആസ്വദിക്കുകയാണ് ഓരോ അമ്മയും ചെയ്യേണ്ടത്. അനാവശ്യമായ ആശങ്കകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ലാക്റ്റേഷൻ കൗൺസിലറുടെയോ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിന്റെയോ സഹായം തേടാവുന്നതാണ്.
